KDV nasıl hesaplanır? Satış bedelinden oluşan matraha geçerli oranı uygular, bulduğunuz hesaplanan KDV’den alışlarda ödediğiniz indirilecek KDV’yi düşer ve kalan farkı beyan edersiniz. Aşağıda matrahı, oranların yapısını ve yuvarlak bir örnek hesabı resmî kaynaklarıyla görürsünüz.
Bu rehber kimler için?
- Küçük işletme sahipleri
- Ön muhasebe ve fatura işlerini yürüten personel
- İlk KDV beyannamesini hazırlayacak girişimciler
KDV nedir ve hangi işlemlere uygulanır?
KDV nedir sorusunun kısa cevabı, mal teslimi ve hizmet işlemlerine uygulanan bir vergi olduğudur. Kanun vergiye tabi işlemleri sayarken ilk olarak şunu yazar: “Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler”. Her türlü mal ve hizmet ithalatı da KDV’ye tabidir (3065 sayılı KDV Kanunu, madde 1; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
KDV matrahı nedir?
KDV matrahı, vergiyi hesapladığınız tutardır. Kanuna göre teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını oluşturan bedeldir (3065 sayılı KDV Kanunu, madde 20; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08). Faturada gördüğünüz KDV hariç tutar çoğu işlemde bu matrahtır. KDV dahil bir fiyatınız varsa önce vergiyi ayırıp matrahı bulursunuz.
Kendi kayıtlarınızda matrahı ve vergiyi ayrı sütunlarda tutarsanız, sonradan her kalemi kolayca doğrularsınız.
KDV oranları nedir?
Güncel KDV oranları listesine göre ekli listelerde yer almayan işlemler için oran %20’dir. Ekli (I) sayılı listedeki teslim ve hizmetlerde oran %1, (II) sayılı listedekilerde %10’dur (GİB güncel KDV oranları listesi; Son kontrol: GİB, 2026-10-08). Oranları Cumhurbaşkanı kararı belirler; sattığınız ürünün veya hizmetin hangi listede olduğunu mutlaka bu listeden kontrol edin. Yanlış listeyi seçmek hesabı baştan bozar; ürünün adını listede arayarak teyit edin.
Hesaplanan ve indirilecek KDV nedir?
Hesaplanan KDV, sattığınız mal ve hizmetlerin matrahına oranı uygulayınca bulduğunuz vergidir. İndirilecek KDV ise faaliyetiniz için yaptığınız alışlarda faturada gösterilen vergidir. Hesaplanan ve indirilecek KDV farkı, beyannameye yazacağınız ödenecek tutarı verir. Kanun mükelleflere faaliyetlerine ilişkin teslim ve hizmetlerdeki vergiyi indirme hakkı tanır (3065 sayılı KDV Kanunu, madde 29; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
İndirilecek tutar hesaplananı aşarsa fark sonraki dönemlere devreder. Faaliyetinizle ilgisi olmayan bir alışın KDV’sini indirimde göstermeyin. Bu kontrol biraz vakit alır ama hatayı azaltır.
KDV nasıl hesaplanır, adım adım?
- Dönemdeki satış faturalarının KDV hariç bedellerini toplayın.
- Her kalemin hangi KDV oranına girdiğini GİB listesinden doğrulayın.
- Matraha uygun oranı uygulayıp hesaplanan KDV’yi bulun.
- Aynı dönemdeki alış faturalarındaki indirilecek KDV’yi toplayın.
- Hesaplanandan indirileni düşün; pozitif fark ödenir, negatif fark devreder.
- Sonucu KDV beyannamesiyle bildirin.
Örnek hesap: 50.000 TL satış, 30.000 TL alış
KDV nasıl hesaplanır sorusunu bir örnekle somutlaştıralım. Aşağıdaki tutarlar hayalidir ve oranın nasıl işlediğini gösterir. Bir dönemde KDV hariç 50.000 TL satış yaptığınızı ve oranın %20 olduğunu varsayın; hesaplanan KDV 10.000 TL çıkar.
Aynı dönemde 30.000 TL tutarında KDV hariç alışınız varsa ve bu alışlar da %20 orana girerse indirilecek KDV 6.000 TL olur. Ödeyeceğiniz fark 4.000 TL’dir. Sonucu beyannameye yazar, farkı beyan süresi içinde ödersiniz (oran için GİB güncel KDV oranları listesi; Son kontrol: GİB, 2026-10-08).
KDV nasıl hesaplanır sorusunu tersinden de sorabilirsiniz. Elinizde KDV dahil 12.000 TL’lik bir fiyat varsa ve oran %20 ise matrah için fiyatı 1,20’ye bölersiniz; sonuç 10.000 TL matrah ve 2.000 TL KDV’dir. Kendi ürününüzün oranı %20 olmayabilir. Hesabı yapmadan önce listeye bakın.
KDV beyannamesi ne zaman verilir?
Beyanname süreleri tablosuna (GİB) göre aylık KDV beyannamesi vergilendirme dönemini izleyen ayın 28’inci günü saat 23.59’a kadar verilir. Ödeme beyan süresi içinde yapılır (GİB beyanname verme ve ödeme süreleri; Son kontrol: GİB, 2026-10-08). Kanun metninde farklı bir gün görürseniz uygulamadaki süre GİB tablosundakidir. Tevkifat, istisna ve iade gibi özel durumlar bu rehberin dışındadır; bunlar için mali müşavirinize danışın.
Beyannameden önce neleri kontrol edersiniz?
Dönem boyunca satış ve alış faturalarınızı ayrı klasörlerde toplayın; böylece beyan günü yaklaşırken belge aramazsınız. Beyan öncesinde faturaların hepsinin kayıtta olduğunu doğrulayın. Sonra her kalemin oranını GİB listesiyle karşılaştırın ve önceki dönemden devreden bir KDV varsa onu ekleyin. Son olarak hesaplanan ve indirilecek KDV toplamlarını mali müşavirinizle gözden geçirin.
Sık yapılan hatalar neler?
KDV nasıl hesaplanır sorusunda dört hata sık görülür. İlk hata, KDV dahil tutarı matrah sanıp oranı yeniden eklemektir. İkinci hata, ürünün listesini kontrol etmeden varsayılan oranı uygulamaktır.
Üçüncü hata, faaliyetle ilgisi olmayan bir faturadaki KDV’yi indirmektir. Dördüncü hata, devreden KDV’yi sonraki döneme taşımayı unutmaktır.
Orka ve Akyazı bu süreçte ne yapar?
Orka’nın Bilanço ve Finansal Tablolar sayfasına göre program KDV, gelir, geçici, muhtasar, kurumlar ve BA-BS beyannamelerini kapsar. Sayfa ayrıca Excel ile fiş girişini, banka ekstresinin muhasebeleştirilmesini ve mizan raporlarını sayar. Hesap sonuçlarını yine de beyandan önce kendi faturalarınızla karşılaştırın.
Biz Orka kurulumunu, eski kayıtlarınızın aktarımını, kullanıcı eğitimini ve ilk dönem desteğini yürütürüz. Ayrıntı için Orka Bilanço ve Finansal Tablolar sayfamıza, genel çerçeve için Orka çözümlerimize bakın.
İlgili içerikler
Fatura ve cari düzeni için ön muhasebe rehberimizi, e-belge çerçevesi için e-Dönüşüm rehberimizi, üç aylık ödemeler için geçici vergi yazımızı okuyun. Bu yazı genel bilgi verir; kendi durumunuz için mali müşavirinizle değerlendirin.
