Geçici vergi nedir? Yıllık gelir veya kurumlar vergisinin bir kısmını, yıl bitmeden üçer aylık dönemler hâlinde önceden ödediğiniz vergidir. Ödediğiniz geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Bu rehber kimler için?
- Ticari kazanç elde eden veya serbest meslek yapan gelir vergisi mükellefleri
- Kurumlar vergisi mükellefi şirketlerin muhasebe personeli
- Vergi takvimini nakit planına işlemek isteyen işletme sahipleri
Geçici vergi nedir ve kimler öder?
Geçici vergiyi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı öder. Kurumlar vergisi mükellefleri de cari dönemin kurumlar vergisi oranında geçici vergi öder (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer madde 120; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08). Bu rehber hesap dönemi takvim yılı olan mükellefi esas alır. Farklı hesap dönemi kullanıyorsanız dönemlerinizi mali müşavirinizle belirleyin.
Geçici vergi oranı nedir?
Gelir vergisi mükellefleri için oran, gelir vergisi tarifesinin ilk dilim oranıdır. Kanun şöyle der: “103 üncü maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler”. Bu ilk dilim %15’tir (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 103 ve mükerrer madde 120; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
Kurumlar vergisi mükellefleri için geçici vergi, cari dönemin kurumlar vergisi oranı üzerinden hesaplanır. Genel kurumlar vergisi oranı %25’tir; bazı kurum türleri için kanun farklı oran öngörür. Hangi oranın size uyduğunu GİB’in kurumlar vergisi oran rehberinden teyit edin (GİB kurumlar vergisinde oran uygulamaları rehberi; Son kontrol: GİB, 2026-10-08).
Geçici vergi dönemleri hangileri?
Geçici vergi dönemleri üçer aylıktır: Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık. 2025 yılından itibaren dördüncü dönem, yani Ekim-Aralık için de geçici vergi beyannamesi verilir. Bu değişiklik 7566 sayılı Kanunla yapıldı; kanun “ilk dokuz ayı için belirlenen” ibaresini madde metninden çıkardı (7566 sayılı Kanun, madde 2; Son kontrol: Resmî Gazete, 2026-10-08). Önceki düzende dördüncü dönem için beyanname verilmiyordu, bu yüzden eski rehberlerde farklı bilgi görebilirsiniz.
Geçici vergi beyannamesi ne zaman verilir?
Beyanname süreleri tablosuna (GİB) göre geçici vergi beyannamesi, üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 17’nci günü saat 23.59’a kadar verilir. Ödeme beyan süresi içinde yapılır. Birinci dönemin son günü 17 Mayıs, ikincinin 17 Ağustos, üçüncünün 17 Kasım, dördüncünün 17 Şubat’tır (GİB beyanname verme ve ödeme süreleri; Son kontrol: GİB, 2026-10-08). Kanun metninde farklı bir gün görürseniz uygulamadaki süre GİB tablosundakidir.
Geçici vergi nasıl hesaplanır?
- Dönem sonuna kadar elde ettiğiniz kazancı muhasebe kayıtlarınızdan belirleyin.
- Geçici vergi beyannamesindeki kurallara göre matrahı oluşturun.
- Gelir vergisi mükellefiyseniz tarifenin ilk dilim oranını, kurumsanız cari dönemin kurumlar vergisi oranını uygulayın.
- Önceki dönemlerde ödediğiniz geçici vergiyi beyanname kurallarına göre hesaba katın.
- Beyannameyi verin ve tahakkuk eden tutarı beyan süresi içinde ödeyin.
Geçici vergi nedir sorusunun hesaptaki karşılığını bir örnekle görelim. Bir gelir vergisi mükellefinin geçici vergi matrahı 100.000 TL olsun. Bu tutar hayalidir. %15 oranı uygulayınca 15.000 TL çıkar (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 103; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08). Matrahın tam olarak nasıl bulunacağı ve önceki ödemelerin nasıl düşüleceği beyanname kurallarına bağlıdır; ilk kez hesaplıyorsanız sonucu mali müşavirinizle kontrol edin.
Geçici vergi yıllık verginin yerine mi geçer?
Hayır. Geçici vergi yıl içinde ödenen ön ödemelerdir; yıllık beyanname ise yılın toplam vergisini hesaplar. Ödediğiniz geçici vergi, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden düşer.
Geçici vergi mahsubu nasıl yapılır?
Geçici vergi mahsubu yıllık beyannamede yapılır. Kanun mahsubu şöyle düzenler: “Bir önceki takvim yılında üçer aylık dönemler halinde tahakkuk ettirilerek tahsil edilen geçici vergi, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir”.
Mahsup edilemeyen kısım önce diğer vergi borçlarına mahsup edilir. Hâlâ kalan tutar, yazılı talep üzerine mükellefe iade edilir (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer madde 120; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08). Kurumlar vergisi mükellefi için mahsup ayrıntısını mali müşavirinizden öğrenin.
Sık yapılan hatalar neler?
Geçici vergi nedir sorusunu bilenler bile dört hatayı sık yapar. İlk hata, dördüncü dönem beyannamesinin kalktığını varsaymaktır; 2025’ten itibaren beyan edilir. İkinci hata, beyan gününü kanun metnindeki günle karıştırmaktır.
Üçüncü hata, ilk üç dönemde kayıtları geriden getirip beyan günü yaklaşınca matrahı tahmin etmektir. Dördüncü hata, ödenen geçici vergiyi yıllık beyannamede mahsup etmeyi unutmaktır.
Orka ve Akyazı bu süreçte ne yapar?
Orka’nın Bilanço ve Finansal Tablolar sayfasına göre program geçici vergi dahil KDV, gelir, muhtasar ve kurumlar beyannamelerini kapsar. Sayfa banka ekstresinin muhasebeleştirilmesini, mizan raporlarını ve e-Defter uygunluk analizini de sayar. Bunlar Orka’nın beyanıdır; beyan öncesi sonuçları kendi kayıtlarınızla karşılaştırın.
Biz Orka kurulumunu, eski kayıtlarınızın aktarımını, kullanıcı eğitimini ve ilk dönem desteğini yürütürüz. Ürün ayrıntısı için Orka Bilanço ve Finansal Tablolar sayfamıza, genel çerçeve için Orka çözümlerimize bakın.
İlgili içerikler
Aylık vergi yükünüzü KDV hesaplama rehberimizde, kesinti yükümlülüklerinizi muhtasar beyanname yazımızda görün. Bu yazı genel bilgi verir; kendi durumunuz için mali müşavirinizle değerlendirin.
