Maaş bordrosu hazırlama, çalışanın brüt ücretinden başlayıp kesintileri sırayla düşerek net ödemeye ulaşma işidir. Brüt ücreti belirler, işçi sigorta payını, gelir vergisini ve damga vergisini keser, sonucu ücret hesap pusulasıyla çalışana bildirirsiniz.
Bu rehber kimler için?
- İK ve bordro personeli
- Bordroyu kendisi hazırlayan küçük işverenler
- Maaşındaki kesintilerin nereden geldiğini öğrenmek isteyen çalışanlar
Bordro nedir ve işveren neden tutar?
Ücret bordrosu, işverenin her ay ödediği ücretleri kayda geçirdiği belgedir. Vergi Usul Kanunu bunu zorunlu tutar. “İşverenler her ay ödedikleri ücretler için (Ücret bordrosu) tutmaya mecburdurlar”.
Bordroda çalışanın adı ve imzası, birim ücreti, çalışma süresi ve ücret üzerinden hesaplanan vergilerin tutarı yer alır. İşverenler bu esaslara uyarak bordroyu diledikleri şekilde düzenleyebilir (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 238; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
Bordro ne zamana kadar hazırlanır?
Kanun hazırlık süresini de belirler. “Bir aya ait bordro ertesi ayın yirminci gününe kadar hazırlanıp tarihlenerek, müessese sahibi veya müdürü ile bordroyu tanzim eden memur tarafından imzalanır”. Bordro hangi aya aitse başında bunu göstermeniz gerekir (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 238; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
Ücret nasıl ödenir ve hesap pusulasında ne yazar?
İş Kanunu ücreti, bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişilerce sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlar ve ücretin en geç ayda bir ödenmesini ister. İşveren ücret hesabını gösteren imzalı bir pusula vermek zorundadır. Her kesinti pusulada ayrı satırda görünür: vergiler, sigorta primi, mahsup edilen avans, nafaka ve icra kesintisi (4857 sayılı İş Kanunu, madde 32 ve 37; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
Brütten nete hangi kesintiler yapılır?
Bordro kesintileri brüt ücretten sırayla düşülür ve brüt net maaş farkını bu kesintiler doğurur. İlk kesinti işçi sigorta payıdır. Bu pay toplam %15’tir: %9 malullük, yaşlılık ve ölüm, %5 genel sağlık ve %1 işsizlik sigortası (SGK işveren prim oranları sayfası; Son kontrol: SGK, 2026-10-08). Ayrıntıyı sigorta primi nasıl hesaplanır rehberimizde bulursunuz.
İkinci kesinti gelir vergisidir. Tarife artan oranlıdır; en düşük oran %15, en yüksek oran %40’tır. Dilim tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için bu rehberde yazmıyoruz (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 103; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08). Hesapta matraha tarifedeki dilim uygulanır ve asgari ücret istisnası düşülür.
Üçüncü kesinti damga vergisidir. Maaş, ücret gibi hizmet karşılığı paralar için verilen makbuzlarda nispi oran binde 7,59’dur (488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (1) sayılı tablo; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08). Asgari ücretin gelir vergisi ve damga vergisi istisnası vardır; ikisinde de tutarı her yıl güncel kaynaktan alın. Damga vergisini damga vergisi nedir yazımızda anlattık.
Maaş bordrosu hazırlama adımları nelerdir?
- Dönemi, çalışma günlerini, brüt ücreti ve ek ödemeleri kaydedin.
- İşçi sigorta payını hesaplayın.
- Matraha tarifedeki dilimi uygulayın, asgari ücret istisnasını düşün.
- Damga vergisini ve avans, nafaka, icra gibi kesintileri ayrı gösterin.
- Net ödemeyi bulup pusulayı çalışana verin.
- Bordroyu imzalatıp prim ve vergiyi aylık beyannameyle bildirin.
Bu sıra, hesabın hangi tutardan hangi tutara taşındığını görmenizi kolaylaştırır. Her adımın sonucunu bordroya ayrı satır olarak yazarsanız, bir itiraz ya da denetim durumunda hesabı yeniden kurmak kolaylaşır.
Örnek hesap: brüt 10.000 TL
Maaş bordrosu hazırlama sırasında en çok sorulan şey, net maaşın nasıl çıktığıdır. Aşağıdaki tutar hayalidir ve kesintilerin mantığını gösterir. Brüt ücret ile prime esas kazanç 10.000 TL ve alt ile üst sınırın içinde olsun. İşçi sigorta payı yüzde 15’tir, yani 1.500 TL eder (SGK işveren prim oranları sayfası; Son kontrol: SGK, 2026-10-08).
Damga vergisi binde 7,59 ile 75,90 TL çıkar. Gerçekte asgari ücrete isabet eden kısım için istisna uygulandığından kesilen tutar bundan düşük olabilir (488 sayılı Damga Vergisi Kanunu; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
Gelir vergisini bu örnekte hesaplamıyoruz. Dilim tutarları yıldan yıla değişir ve asgari ücret istisnası da hesabı etkiler; güncel dilimleri GİB duyurularından alın. Net maaş, brüt ücretten bu kesintilerin ve varsa avans gibi diğer kalemlerin düşülmesiyle bulunur.
Sık yapılan hatalar neler?
Maaş bordrosu hazırlama sırasında dört hata sık görülür. İlk hata, ek ödemeleri prime esas kazanca katmamaktır. İkinci hata, bordroyu ertesi ayın yirminci gününden sonraya bırakmaktır.
Üçüncü hata, kesintileri pusulada ayrı ayrı göstermemektir. Dördüncü hata, dilim tutarlarını önceki yıldan taşımaktır.
Orka ve Akyazı bu süreçte ne yapar?
Maaş bordrosu hazırlamayı programa taşımak isterseniz Orka’nın bordro programı sayfasına göre program, çalışan maaşı hesaplama, prim ve kesinti takibi, izin ve puantaj ile dijital arşiv işlevlerini sayar. İK programı sayfası ise çalışanların web üzerinden izin ve avans talebi oluşturabildiğini, özlük belgesi yükleyebildiğini ve SGK, İşkur, e-Vizite ile e-Tebligat entegrasyonlarının bulunduğunu söyler. Bunlar Orka’nın beyanıdır.
Biz Orka kurulumunu, eski bordro verinizin aktarımını, kullanıcı eğitimini ve ilk dönem desteğini yürütürüz. Ürün ayrıntısı için Orka Bordro ve İK Yönetimi sayfamıza, genel çerçeve için Orka çözümlerimize bakın.
İlgili içerikler
Bordro dosyasının yanındaki belgeler için özlük dosyası rehberimizi okuyun. Bu yazı genel bilgi verir; kendi durumunuz için mali müşavirinizle değerlendirin.
