Ticari e-Fatura, alıcıya faturayı sistem içinden reddetme yolu açan senaryodur; temel e-Fatura’da sistem üzerinden red yoktur. İki senaryonun farkı, alıcının itiraz hakkını hangi kanaldan kullanabildiğinde ortaya çıkar.
Bu rehber kimler için?
- E-Fatura kullanan işletmelerin muhasebe ekipleri
- Gönderim senaryosunu seçen fatura sorumluları
- Aldığı faturaya itiraz etmek isteyen alıcılar
Ticari e-Fatura nedir?
Ticari e-Fatura, alıcının faturayı e-Fatura sistemi içinden yanıtlayabildiği senaryodur. GİB’in kılavuzuna göre itiraz, faturanın alıcıya iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde yapılır. Alıcı bunu “e-Fatura sistemi içinden red uygulama yanıtı ile ya da harici yöntemlerle” yapar (GİB e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu v1.2; Son kontrol: GİB, 2026-10-08). Yani alıcının elinde iki yol vardır.
Temel e-Fatura nedir?
Temel e-Fatura’da alıcı faturayı sistem içinden reddedemez. Kılavuz, temel ve diğer senaryolarda 8 günlük süre içinde “sadece harici yöntemlerle” itiraz yapılabildiğini yazar. Harici yöntemler noter, taahhütlü mektup, telgraf ve KEP’tir (Kaynak: GİB e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu v1.2; Son kontrol: GİB, 2026-10-08).
Temel senaryoda ayrıca e-Fatura İptal Portalı üzerinden iptal talebi oluşturulabilir. Bu talep de 8 günle sınırlıdır; kılavuza göre 8 günü aşan sürede sistem talep oluşturulmasına izin vermez (Kaynak: aynı kılavuz; Son kontrol: GİB, 2026-10-08).
Ticari e-Fatura ile temel e-Fatura farkı nedir?
İki senaryo da geçerli birer e-Faturadır. Fark, alıcıya tanınan sistem içi yanıt imkânındadır.
- Ticari e-Fatura: alıcı, 8 gün içinde sistem içinden red yanıtı verebilir ya da harici yolu seçebilir.
- Temel e-Fatura: alıcı itirazını yalnız harici yöntemlerle, yine 8 gün içinde yapar.
- İki senaryoda da süre, faturanın alıcıya iletildiği tarihten başlar.
Bu karşılaştırma hukuki bir yorum değildir. Uyuşmazlık durumunda mali müşavirinize ya da avukatınıza danışın.
Sekiz gün neden önemli?
Süre mevzuattan gelir. Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre faturayı alan kişi, “aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır”. İtiraz yolları 18. maddenin üçüncü fıkrasında sayılır. Bunlar noter, taahhütlü mektup, telgraf ve güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik postadır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, madde 18 ve 21; Son kontrol: mevzuat.gov.tr, 2026-10-08).
Ticari e-Fatura nasıl işler?
Ticari e-Fatura akışı üç aşamada ilerler. Alıcı tarafında bu aşamalar muhasebe ekibinin takvimine girmelidir.
- Satıcı faturayı ticari senaryoyla düzenler ve alıcıya gönderir.
- Alıcı, faturanın kendisine iletildiği tarihten itibaren 8 gün içinde red yanıtı verip vermeyeceğine karar verir.
- Süre dolarsa ve itiraz gelmezse içerik TTK madde 21 uyarınca kabul edilmiş sayılır.
Sistem içi red yerine harici yolu seçerseniz de süre aynıdır. Kayıtlı elektronik posta kullanacaksanız kayıtlı elektronik posta (KEP) çözümü sayfamıza bakabilirsiniz.
Alıcı olarak neye dikkat etmelisiniz?
Faturanın size iletildiği tarihi kaydedin; sekiz günlük süre o tarihten başlar. Ticari fatura red süresi dolmadan faturayı muhasebe ekibinizle birlikte kontrol edin. İtiraz edecekseniz sistem içi red yanıtı ile harici yol arasında seçim yapın ve seçtiğiniz yolun kanıtını saklayın.
Temel e-Fatura aldıysanız sistem içi red yoktur. Noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da KEP yolunu önceden hazır tutun. Böylece süre işlerken yol aramazsınız.
Satıcı olarak neye dikkat etmelisiniz?
Gönderim senaryosu, alıcının itiraz kanalını belirler. Ticari senaryoyu seçerseniz alıcı faturayı sistem içinden reddedebilir. Bu yüzden e-Fatura senaryosunu cari bazında bilinçli seçin ve ekibinize yazılı bir kural bırakın. Hangi senaryonun işinize uyduğuna mali müşaviriniz ve hukuk danışmanınız birlikte karar versin.
İtiraz ile iptal aynı şey midir?
Hayır. İtiraz, alıcının faturaya karşı yaptığı bildirimdir. İptal talebi ise e-Fatura İptal Portalı üzerinden oluşturulur ve kılavuza göre yine 8 günle sınırlıdır (Kaynak: GİB e-Fatura İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu v1.2; Son kontrol: GİB, 2026-10-08). İkisini karıştırırsanız süreyi kaçırabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar neler?
İlk hata, süreyi fatura tarihinden saymaktır; süre faturanın alıcıya iletildiği tarihten başlar. İkinci hata, temel e-Faturada sistemden red yanıtı aramaktır. Üçüncü hata, harici yolu son güne bırakmaktır. Noter ya da KEP işlemi zaman alabilir.
Dördüncü hata, iletim tarihini, yanıtı ve itiraz kanıtını faturayla birlikte arşivlememektir. Hangi senaryoyu kullanırsanız kullanın bu kayıtları aynı dosyada tutun. Uyuşmazlık çıkarsa tarihleri belgelemek işinizi kolaylaştırır.
Kendinize hangi soruları sormalısınız?
- Alıcılarım faturayı sistem içinden reddedebilmeli mi?
- İtiraz kanıtlarını hangi dosyada saklıyorum?
- Ekibim sekiz günlük süreyi nereden takip ediyor?
Bu soruların cevabı, hangi senaryoyu kullanacağınızı belirler. Cevapları mali müşavirinizle birlikte yazıya dökün.
Orka ve Akyazı bu süreçte ne yapar?
Orka’nın E-Fatura sayfasına göre program, elektronik faturayı oluşturmanızı, göndermenizi, almanızı ve muhasebeye aktarmanızı sağlar. Aynı sayfa gelen faturadan tedarikçi ve stok kartı oluşturmayı da belirtir. Senaryo seçiminin program içindeki karşılığını bu sayfadan çıkarmıyoruz. Bunu kurulumda sizinle birlikte, kendi faturalarınız üzerinde deneriz.
Biz kurulumu, veri aktarımını, kullanıcı eğitimini ve ilk dönem desteğini yürütürüz. Hangi senaryoyu kullanacağınıza ise muhasebe ekibiniz ve mali müşaviriniz karar verir. Başlangıç için Orka E-Fatura geçiş programı sayfamıza göz atın. Tüm belgelerin özeti e-Dönüşüm rehberimizde duruyor.
İlgili içerikler
Senaryoyu seçmeden önce alıcınızın kayıtlı olup olmadığını e-Fatura mükellefi sorgulama rehberiyle kontrol edin. Ticari e-Fatura ile temel e-Fatura arasındaki farkı ekibinize tek sayfada anlatmak için bu yazıyı paylaşabilirsiniz.
